Ushtria amerikane po përgatit mundësi për rifillimin e operacioneve të mëdha luftarake kundër Iranit, ndërsa presidenti Donald Trump vazhdon të shfaqë hezitim për rikthimin në luftë, sipas zyrtarëve amerikanë.
Në Lindjen e Mesme pritet të dislokohen së shpejti tri aeroplanmbajtëse amerikane, në një përqendrim të madh të forcave ushtarake. Me urdhër të Trumpit, Pentagoni ka hartuar plane për sulme ndaj arsenalit iranian të dronëve dhe raketave, objekteve energjetike dhe instalimeve të tjera ushtarake.
Megjithatë, Trumpi disa herë ka vendosur të mos rifillojë operacionet e gjera luftarake. Edhe reagimi ushtarak amerikan ndaj Iranit është zbutur javët e fundit, pavarësisht shtimit të sulmeve iraniane ndaj cisternave të naftës.
Në një postim në rrjetet sociale të enjten, Trumpi deklaroi se nuk do ta sulmojë Iranin para zgjedhjeve të mesmandatit në SHBA, duke thënë se të dyja palët po zhvillojnë “diskutime produktive”, transmeton Telegrafi.
Sipas zyrtarëve, gjatë muajve të fundit ekipi i sigurisë kombëtare të Trumpit dhe Pentagoni i kanë paraqitur atij pesë propozime për operacione të mëdha kundër Iranit ose rebelëve Huthi, të mbështetur nga Teherani dhe të vendosur në Jemen. Në secilin rast, presidenti i ka refuzuar planet.
Megjithatë, Trumpi ka kërkuar sërish përgatitjen e alternativave për sulme. Zyrtarë të lartë të sigurisë kombëtare, të udhëhequr nga nënpresidenti JD Vance, diskutuan planet të premten e kaluar në Camp David. Sipas personave të informuar për propozimin, ato parashohin një fushatë të shkurtër dhe intensive, që do të zgjaste rreth tri ditë.
Sulmet do të përqendroheshin te arsenali iranian i raketave dhe dronëve, pjesën më të madhe të të cilit Garda Revolucionare e Iranit e ka rindërtuar që nga fazat e para të luftës. Objektiva të mundshëm do të ishin edhe infrastruktura energjetike, qendrat e komandimit dhe shtabet e Gardës Revolucionare. Planet e fundit janë raportuar më herët nga Axios.
Zyrtarët amerikanë kanë mbështetur vlerësimin e Trumpit se në negociatat diplomatike, të cilat po zhvillohen përmes ndërmjetësve, është shënuar njëfarë përparimi. Megjithatë, bisedimet vazhdojnë të bllokohen te çështja e programit bërthamor iranian. Uashingtoni kërkon që fillimisht të arrihet marrëveshje për ambiciet bërthamore të Iranit, ndërsa negociatorët iranianë këmbëngulin që kjo çështje të trajtohet në fund.
Gjatë muajve të fundit, Irani është bërë kundërshtar më i vështirë, pasi ka përmirësuar taktikat ushtarake. Për interceptimin e raketave iraniane tani nevojiten më shumë raketa përgjuese sesa në fillim të luftës, duke ushtruar presion mbi rezervat amerikane të municioneve, të cilat tashmë janë të ngarkuara. Sipas personave të informuar për raportet e inteligjencës, Irani ka përdorur edhe imazhe satelitore nga kompani kineze për të shënjestruar më saktë bazat amerikane.
Që nga shtatori, kur u zhvillua shkëmbimi i fundit i rëndësishëm i sulmeve hakmarrëse, Irani ka goditur të paktën 13 anije, sipas një grupi monitorues të drejtuar nga marina britanike. Raportet e inteligjencës e vlerësojnë numrin më të lartë, afër 20, sipas personave të informuar për këto të dhëna. Asnjëri prej këtyre sulmeve nuk ka nxitur një reagim të madh ushtarak amerikan.
Megjithëse eksportet e naftës nga Lindja e Mesme janë rritur, sulmet e shtuara iraniane kanë shqetësuar kompanitë e transportit detar dhe kanë ngritur pikëpyetje mbi sigurinë e dërgesave të ardhshme të energjisë.
Gjatë verës, ushtria amerikane kundërpërgjigjej rregullisht pas sulmeve iraniane ndaj transportit ndërkombëtar detar. Reagimi dukshëm më i kufizuar në periudhën e fundit pasqyron hezitimin e Trumpit për ta rifilluar luftën në shkallë të plotë, sipas zyrtarëve.
Komandantët amerikanë janë gjithashtu të shqetësuar për vështirësitë në rritje për të ndalur sulmet iraniane ndaj bazave ku janë të vendosura trupat amerikane, si dhe ndaj objekteve energjetike dhe infrastrukturës tjetër civile në rajon.
Në postimin e së enjtes, Trumpi këmbënguli se asnjë nga nafta që kalon përmes Ngushticës së Hormuzit nuk vjen nga Irani. Megjithatë, kjo deklaratë vihet në pikëpyetje nga persona të informuar për raportet e inteligjencës. Irani lejon kalimin e disa anijeve që kanë paguar tarifa ose që mund të transportojnë një pjesë të naftës së tij. Sipas zyrtarëve aktualë dhe ish-zyrtarëve, Irani ka gjithashtu flotën e vet të fshehtë të cisternave.
Kompani kineze kanë paguar tarifa për të kaluar nëpër ngushticë, ndërsa Irani prej kohësh e përzien në mënyrë të fshehtë naftën e tij me atë irakiane për t’iu shmangur sanksioneve. Të enjten, Departamenti amerikan i Thesarit vendosi sanksione ndaj 17 anijeve, të cilat, sipas tij, ishin pjesë e flotës së fshehtë që kontrabandon naftën iraniane.
Edhe disa anëtarë të rrethit të ngushtë të Trumpit po shprehin gjithnjë e më shumë dyshime se veprimet ushtarake do ta ndryshojnë qëndrimin apo planet e Iranit. Disa prej tyre besojnë se fushata e administratës për presion ekonomik po jep rezultate dhe se duhet vetëm më shumë kohë për ta detyruar Teheranin të bëjë lëshime konkrete.
Edhe para deklaratës së Trumpit se nuk do të ketë sulme para zgjedhjeve të nëntorit, zyrtarët parashikonin se presidenti mund të priste deri pas zgjedhjeve izraelite të 27 tetorit dhe zgjedhjeve të mesmandatit në SHBA, javën pasuese, për të vendosur nëse do të autorizonte sulme.
Megjithatë, komandantët amerikanë janë të gatshëm të nisin operacione më të gjera në ditët e ardhshme, nëse presidenti ndryshon sërish qëndrim.
Grupi luftarak i aeroplanmbajtëses Theodore Roosevelt u largua nga San Diego javën e kaluar dhe pritet t’u bashkohet aeroplanmbajtëseve George H.W. Bush dhe George Washington që në fund të tetorit. Secili grup përfshin edhe anije të tjera luftarake, me helikopterë sulmues dhe marinsa. Do të jetë hera e parë që nga viti 2003 që tri aeroplanmbajtëse amerikane ndodhen në Lindjen e Mesme.
Në fund të muajit, më shumë se 20 mijë marinarë dhe marinsa pritet të jenë në det, së bashku me qindra avionë. Megjithatë, ky përqendrim i forcave do të jetë i përkohshëm. Aeroplanmbajtësja George Washington pritet të kthehet në bazën e saj në Japoni pak pas mbërritjes së Theodore Roosevelt, muajin e ardhshëm.
Pavarësisht shtimit të forcave, nuk është e sigurt se Trumpi do të miratojë sulme të reja edhe pas zgjedhjeve. Zyrtarët e lartë amerikanë shqetësohen se operacionet e tjera mund të pakësojnë më tej rezervat globale të armëve mbrojtëse, të nevojshme për mbrojtjen e bazave në Lindjen e Mesme dhe për interceptimin e sulmeve iraniane.
Zyrtarë të tjerë që mbështesin rifillimin e operacioneve argumentojnë se ekonomia iraniane vazhdon të dobësohet dhe se një fushatë e shkurtër, por intensive, mund t’i thellojë vështirësitë e Teheranit, veçanërisht nëse dëmton aftësinë e tij për të kontrolluar Ngushticën e Hormuzit.
SHBA-ja vazhdon të rrëzojë dronë iranianë dhe raketa lundruese, por nuk ka sulmuar flotën e fshehtë të cisternave të Iranit dhe as nuk ka kryer sulme hakmarrëse brenda territorit iranian.
Në fillim të luftës, ushtria amerikane zakonisht lëshonte dy raketa përgjuese kundër raketave iraniane që po afroheshin, duke u përqendruar te valët më të rrezikshme të sulmeve. Tani, sipas zyrtarëve amerikanë, taktikat dhe shënjestrimi më i përparuar i Iranit i kanë detyruar SHBA-në dhe partnerët e saj rajonalë të përdorin më shumë raketa për të ndalur sulmet e drejtuara ndaj bazave amerikane.
Komandantët amerikanë thonë se ende kanë rezerva të raketave përgjuese, megjithëse lufta ka pakësuar stoqet. Komanda Qendrore e SHBA-së, e cila mbikëqyr operacionet ushtarake në Lindjen e Mesme, ka transferuar gjithashtu armatime nga Evropa dhe Azia. /Telegrafi/
