Çmimi, cilësia dhe tregu i verës – një sfidë për verëtarinë e Kosovës

Çmimi, cilësia dhe tregu i verës – një sfidë për verëtarinë e Kosovës

Çmimi, cilësia dhe tregu i verës – një sfidë për verëtarinë e Kosovës

Rrushi shitet për vetëm 23–30 cent kilogrami, ndërsa një shishe verë arrin deri në 28 euro. Pse cilësia nuk shpërblehet që në vresht dhe çfarë po e pengon zhvillimin e verëtarisë kosovare?

Sponsor 3M Express

Rexhep Kryeziu
Ekspert i vreshtarisë dhe verarisë

Në Kosovë ende mungon një politikë e qëndrueshme dhe realiste e çmimeve të verës, gjë që ndikon drejtpërdrejt në konsumin e saj dhe në zhvillimin e sektorit të verëtarisë.

Një nga problemet themelore të prodhimit të rrushit në Kosovë është mungesa e kontrollit të rendimenteve në vreshta. Çmimi i ulët i rrushit, i cili sillet rreth 0,23–0,30 euro për kilogram, i shtyn shumë vreshtarë të synojnë prodhimin e sasive sa më të mëdha, në vend që të përqendrohen te cilësia. Kjo praktikë ndikon negativisht në cilësinë e rrushit dhe të verës, rrit ofertën e përgjithshme dhe krijon një tepricë të prodhimit. Si pasojë, një pjesë e konsiderueshme e rrushit mbetet e pavjelë në vreshta.

Nga Zvicra në Kosovë: Dy modele të ndryshme të prodhimit

Një krahasim me Zvicrën është domethënës. Atje, prodhimi i rrushit është i rregulluar përmes kufizimeve të rendimentit për njësi të sipërfaqes. Në varësi të varietetit, kufijtë e përmendur të prodhimit sillen ndërmjet 800 dhe 1.100 gramëve për metër katror tokë. Për prodhimin e rrushit të destinuar për verëra cilësore kërkohet gjithashtu një pjekuri e përshtatshme, e vlerësuar ndër të tjera përmes dendësisë së mushtit, me të paktën 85 gradë Oechsle.

Sipas të dhënave krahasuese të paraqitura këtu, çmimi i rrushit në Zvicër, varësisht nga varieteti dhe cilësia, sillet ndërmjet 3,70 dhe 5,20 CHF për kilogram. Një shishe verë zvicerane shitet zakonisht në intervalin 16–28 CHF. Prodhimi vendas, nga rreth 15.000 hektarë vreshta, konsumohet kryesisht brenda tregut zviceran.

Në Kosovë, situata është dukshëm ndryshe. Vreshtarët prodhojnë sasi të mëdha rrushi, por për shkak të çmimeve të ulëta të tregut, të ardhurat e tyre mbeten të kufizuara. Kur rendimentet nuk kontrollohen dhe cilësia nuk shpërblehet ekonomikisht, motivimi për të investuar në prodhim cilësor dobësohet.

Rrushi i blerë me 0,23 euro për kilogram përpunohet në verë, edhe pse në shumë raste pjekuria teknologjike nuk është e mjaftueshme. Përmbajtja e sheqerit në musht, sipas vlerësimeve të paraqitura, rrallë tejkalon 85 gradë Oechsle. Ndërkohë, çmimi i një shisheje vere të gatshme varion nga 6 deri në 28 euro, varësisht nga prodhuesi dhe produkti.

Foto: GeorgeRudy

Çmimi në restorante dhe sfida e tregut evropian

Edhe në sektorin e gastronomisë ekziston një diferencë e konsiderueshme ndërmjet çmimit të blerjes dhe atij të shitjes. Restorantet mund ta blejnë një shishe verë për 3–10 euro, ndërsa konsumatorit ia ofrojnë për 20–30 euro. Kjo diferencë, e kombinuar me fuqinë e kufizuar blerëse të një pjese të madhe të popullsisë, e bën verën më pak të qasshme për konsumatorin e zakonshëm.

Ndërkohë, prodhuesit kosovarë kërkojnë tregje të reja eksporti. Por eksporti i qëndrueshëm në tregun evropian kërkon përmbushjen e standardeve të larta të cilësisë, që nga vreshti deri te produkti përfundimtar. Konkurrenca nuk fitohet vetëm me çmime të ulëta, por mbi të gjitha me cilësi, identitet varietor, siguri dhe qëndrueshmëri të produktit.

Duhet kuptuar një parim themelor i enologjisë: vera krijohet në vresht. Asnjë teknologji moderne në kantinë nuk mund ta zëvendësojë plotësisht cilësinë e rrushit të prodhuar në kushte të përshtatshme dhe me rendimente të kontrolluara.

Prandaj, zhvillimi i verëtarisë në Kosovë kërkon një strategji të harmonizuar ndërmjet vreshtarëve, kantinave, institucioneve dhe sektorit të gastronomisë. Duhet të krijohet një raport më i drejtë ndërmjet çmimit të rrushit, cilësisë së verës, kostos së prodhimit dhe fuqisë blerëse të konsumatorit.

Vera duhet të jetë një produkt cilësor, por edhe ekonomikisht i qasshëm për tregun ku prodhohet dhe konsumohet.

E ardhmja e verëtarisë kosovare nuk qëndron te prodhimi i sasive sa më të mëdha, por te prodhimi i rrushit dhe verës me cilësi, vlerë të shtuar dhe çmim të arsyeshëm. /Telegrafi/

Lexo edhe

Liverpooli nis bisedimet për rinovimin e kontratës me Alexis Mac Allisterin

Liverpooli nis bisedimet për rinovimin e kontratës me Alexis Mac Allisterin

Kos kontakton Kurtin pas rastit me këngën serbe në Bruksel: I shpreha keqardhje

Kos kontakton Kurtin pas rastit me këngën serbe në Bruksel: I shpreha keqardhje

“Nuk kishte pasaportë” – Si mund të zhdukej Milan Radoiçiq?

“Nuk kishte pasaportë” – Si mund të zhdukej Milan Radoiçiq?