Shumë njerëz jetojnë me polipe pa e ditur, sepse ato shpesh nuk shkaktojnë shqetësime. Disa prej tyre mund të shndërrohen në kancer me kalimin e viteve, por zbulimi dhe heqja në kohë mund ta parandalojnë këtë zhvillim

Polipet e zorrës së trashë janë rritje të vogla të indeve që formohen në mukozën e saj. Ato mund të kenë madhësi prej disa milimetrash deri në disa centimetra dhe shpesh zbulohen rastësisht gjatë ekzaminimeve parandaluese.
Shumica e polipeve nuk janë kanceroze. Megjithatë, disa lloje, veçanërisht adenomat dhe polipet e caktuara të dhëmbëzuara, kanë potencial të shndërrohen në kancer kolorektal.
Ky proces zakonisht zhvillohet gjatë shumë viteve. Pikërisht kjo periudhë krijon mundësinë që ndryshimet të zbulohen dhe të trajtohen përpara se të bëhen të rrezikshme.
Pse kontrollet e rregullta janë kaq të rëndësishme?
Problemi kryesor është se polipet shpesh nuk japin simptoma. Një person mund t’i ketë për vite me radhë pa ndier dhimbje ose ndryshime në tretje.
Kolonoskopia konsiderohet ndër metodat më të rëndësishme për zbulimin e tyre, sepse mundëson kontrollin e drejtpërdrejtë të mukozës së zorrës së trashë.
Gjatë ekzaminimit, mjeku mund të heqë shumicën e polipeve dhe t’i dërgojë për analizë histopatologjike.
Kjo e bën kolonoskopinë veçanërisht të vlefshme: ajo shërben jo vetëm për diagnostikim, por edhe për parandalimin e kancerit.
Sipas udhëzimeve të Shoqatës Amerikane të Kancerit, personat me rrezik mesatar duhet të fillojnë depistimin nga mosha 45-vjeçare. Ata me histori familjare ose faktorë të tjerë rreziku mund të kenë nevojë për kontrolle më të hershme, transmeton Telegrafi.
Getty Images
Cilët faktorë e rrisin rrezikun?
Mosha dhe predispozita familjare ndikojnë në zhvillimin e polipeve, por rëndësi kanë edhe faktorët e mënyrës së jetesës.
Mbipesha, mungesa e aktivitetit fizik, pirja e duhanit, konsumimi i tepërt i alkoolit dhe ushqimi i pasur me mish të përpunuar lidhen me rritjen e rrezikut.
Diabeti i tipit 2 dhe çrregullimet metabolike gjithashtu shoqërohen me rrezik më të lartë.
Megjithatë, polipet mund të shfaqen edhe te njerëzit që ushqehen shëndetshëm dhe nuk kanë faktorë të dukshëm rreziku.
Cilat simptoma nuk duhen neglizhuar?
Edhe pse shumica e polipeve nuk shkaktojnë shqetësime, ndonjëherë mund të shfaqen:
Gjak në jashtëqitje ose gjakderdhje nga rektumi.
Ndryshime të vazhdueshme të jashtëqitjes, përfshirë kapsllëkun ose diarrenë.
Dhimbje ose parehati në bark.
Anemi nga mungesa e hekurit, si pasojë e gjakderdhjes së fshehtë.
Lodhje dhe dobësi të pashpjegueshme.
Këto simptoma nuk tregojnë domosdoshmërisht praninë e polipeve ose kancerit, por kërkojnë vlerësim mjekësor.
iStock
A mund të parandalohet formimi i polipeve?
Nuk ekziston një mënyrë që garanton parandalimin e plotë, por disa zakone mund ta zvogëlojnë rrezikun.
Ushqimi i stilit mesdhetar, i pasur me perime, fruta, drithëra integrale, bishtajore, peshk dhe vaj ulliri, mbështet shëndetin e përgjithshëm të zorrëve.
Rekomandohet gjithashtu ruajtja e peshës së shëndetshme, aktiviteti fizik i rregullt, kufizimi i mishit të përpunuar dhe shmangia e duhanit.
Po farat e lirit, hudhra dhe çaji i gjelbër?
Farat e lirit përmbajnë fibra dhe acide yndyrore omega-3, ndërsa hudhra dhe çaji i gjelbër përmbajnë përbërës bioaktivë me veti antioksiduese.
Megjithatë, nuk ka prova të mjaftueshme klinike që këto ushqime, të konsumuara veçmas, mund të zhdukin polipet ekzistuese ose të parandalojnë me siguri kancerin.
Prandaj, ato mund të jenë pjesë e një ushqyerjeje të ekuilibruar, por nuk zëvendësojnë ekzaminimet parandaluese.
Zbulimi i hershëm bën ndryshimin
Polipet nuk janë domosdoshmërisht paralajmërim se një person do të zhvillojë kancer. Megjithatë, identifikimi i llojit të tyre dhe heqja e atyre me potencial kanceroz mund të ndërpresë zhvillimin e sëmundjes.
Për këtë arsye, mungesa e simptomave nuk duhet të jetë arsye për ta shtyrë kontrollin, sidomos pas moshës së rekomanduar për depistim. /Telegrafi/





