Katër organizata shprehin shqetësimin për rënien e mbulueshmërisë me vaksinën MMR dhe u bëjnë thirrje prindërve të kontrollojnë statusin e vaksinimit të fëmijëve

Rritja e numrit të rasteve me fruth në Kosovë dhe rënia e përqindjes së fëmijëve të vaksinuar kanë nxitur reagimin e katër organizatave që veprojnë në fushën e mbrojtjes së fëmijëve dhe shëndetit publik. Ato u kanë bërë thirrje prindërve dhe kujdestarëve që të sigurojnë vaksinimin në kohë të fëmijëve, për të parandaluar përhapjen e mëtejshme të kësaj sëmundjeje shumë ngjitëse.

Koalicioni i OJQ-ve për Mbrojtjen e Fëmijëve (KOMF), Aksioni për Nëna dhe Fëmijë (AMC), Shoqata për të Drejtat e Pacientëve (PRAK) dhe Instituti i Evropës Juglindore për Politika Shëndetësore dhe Sociale (IEJL-PShS), përmes një komunikate të përbashkët të publikuar më 3 nëntor 2026, kanë shprehur shqetësimin për situatën epidemiologjike.

269 raste të konfirmuara, 27 vetëm gjatë javës së fundit

Sipas të dhënave të Institutit Kombëtar të Shëndetësisë Publike të Kosovës (IKShPK), nga 16 prilli deri më 1 nëntor 2026 janë konfirmuar gjithsej 269 raste me fruth, prej të cilave 27 janë regjistruar gjatë javës së fundit të kësaj periudhe.

Fruthi është një sëmundje virale shumë ngjitëse, e cila mund të shkaktojë ndërlikime serioze, veçanërisht te fëmijët e vegjël. Organizatat theksojnë se vaksinimi në kohë mbetet një nga mënyrat më efektive për mbrojtjen e shëndetit të fëmijëve dhe parandalimin e shpërthimeve të sëmundjes.

Rënie shqetësuese e mbulueshmërisë me vaksinën MMR

Një nga shqetësimet kryesore të ngritura në komunikatë është rënia e mbulueshmërisë me dozën e parë të vaksinës kundër fruthit, shytave dhe rubeolës (MMR).

Në vitin 2019, kjo mbulueshmëri ishte 95 për qind, ndërsa në vitin 2024 kishte rënë në 89 për qind. Në vitin 2025, përqindja zbriti më tej, në vetëm 82 për qind.

Kjo nënkupton një rënie prej 13 pikësh përqindjeje brenda gjashtë vjetësh, duke e larguar Kosovën nga niveli i rekomanduar për mbrojtjen e komunitetit.

Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH) rekomandon arritjen dhe ruajtjen e mbulueshmërisë prej të paktën 95 për qind me dy doza të vaksinës kundër fruthit në çdo komunitet, me qëllim parandalimin e shpërthimeve epidemike.

Thirrje prindërve: Kontrolloni statusin e vaksinimit të fëmijëve

Katër organizatat u bëjnë thirrje prindërve dhe kujdestarëve që të kontrollojnë nëse fëmijët e tyre i kanë marrë të gjitha dozat e rekomanduara sipas kalendarit të rregullt të vaksinimit.

Familjet, fëmijët e të cilave nuk e kanë përfunduar vaksinimin, inkurajohen të drejtohen në qendrat e mjekësisë familjare për këshillim dhe vaksinim plotësues.

Në komunikatë theksohet edhe roli i profesionistëve shëndetësorë në informimin e prindërve, veçanërisht kur ekzistojnë paqartësi ose shqetësime lidhur me sigurinë e vaksinave.

OBSH: Nuk ka dëshmi për lidhje shkakësore mes vaksinave dhe autizmit

Organizatat i referohen gjithashtu vlerësimit të OBSH-së, të publikuar në shtator 2026, sipas të cilit dëshmitë shkencore nuk mbështesin ekzistencën e një lidhjeje shkakësore ndërmjet vaksinave, përfshirë vaksinën MMR, dhe çrregullimeve të spektrit të autizmit.

Ato vlerësojnë se komunikimi i hapur ndërmjet profesionistëve shëndetësorë dhe prindërve, i mbështetur në dëshmi shkencore, është thelbësor për rritjen e besimit te vaksinimi.

Kërkohet angazhim i përbashkët për mbrojtjen e fëmijëve

KOMF, AMC, PRAK dhe IEJL-PShS kanë vlerësuar përpjekjet e Ministrisë së Shëndetësisë, IKShPK-së, komunave dhe profesionistëve shëndetësorë për mbrojtjen e shëndetit të fëmijëve.

Njëkohësisht, kanë shprehur gatishmërinë për të bashkëpunuar me institucionet përgjegjëse, organizatat profesionale, komunitetin akademik dhe familjet për rritjen e mbulueshmërisë me vaksinim.

Mesazhi përmbyllës i katër organizatave është se vaksinimi përbën një nga ndërhyrjet më të sigurta dhe më efektive për mbrojtjen e shëndetit të fëmijëve dhe komunitetit, ndërsa çdo fëmijë ka të drejtë të mbrohet nga sëmundjet që mund të parandalohen përmes vaksinimit.