Studimi britanik STAMPEDE tregon se një analizë e veçantë e indit tumoral mund të ndihmojë mjekët të përcaktojnë kush përfiton më shumë nga terapia shtesë hormonale dhe kush mund t’u shmanget efekteve të panevojshme anësore

Një përparim i rëndësishëm në trajtimin e kancerit të prostatës mund t’u mundësojë mjekëve të zgjedhin terapi më të përshtatshme për secilin pacient, duke shmangur trajtimet intensive kur përfitimi i tyre është i kufizuar.

Rezultatet e reja të studimit klinik britanik STAMPEDE tregojnë se testi molekular Decipher, i cili analizon aktivitetin e gjeneve në indin tumoral, mund të ndihmojë në identifikimin e pacientëve me kancer të prostatës me rrezik të lartë që përfitojnë më shumë nga shtimi i terapisë hormonale.

Gjetjet u prezantuan më 24 tetor 2026 në Kongresin e Shoqatës Evropiane për Onkologji Mjekësore (ESMO), në Madrid, nga studiues të University College London (UCL).

Çfarë është testi Decipher dhe si funksionon?

Decipher është një test gjenomik që kryhet në një mostër të indit të kancerit të prostatës, zakonisht të marrë gjatë biopsisë ose ndërhyrjes kirurgjikale.

Ai analizon aktivitetin e gjeneve të tumorit dhe jep një vlerësim numerik që ndihmon në parashikimin e rrezikut të përparimit dhe përhapjes së sëmundjes.

Sa më i lartë rezultati, aq më i madh mund të jetë rreziku që kanceri të përhapet në pjesë të tjera të trupit.

Sipas studiuesve, çdo rritje prej 0.1 pikësh në rezultatin Decipher lidhej me një rritje të konsiderueshme të rrezikut për metastaza të largëta dhe vdekje nga kanceri i prostatës.

Cilët pacientë përfitojnë më shumë nga terapia intensive?

Trajtimi standard për pacientët e përfshirë në këtë analizë mbështetej në terapinë për uljen e nivelit të hormoneve mashkullore, e njohur si terapia e privimit nga androgjenet.

Studimet e mëparshme kishin treguar se shtimi i barit hormonal abirateron mund të përmirësonte ndjeshëm mbijetesën te burrat me kancer të prostatës me rrezik të lartë.

Megjithatë, kjo terapi mund të shkaktojë efekte anësore, përfshirë lodhjen e theksuar, tensionin e lartë të gjakut dhe çrregullimet e funksionit të mëlçisë.

Rezultatet e reja tregojnë se pacientët me vlera të larta të testit Decipher, te të cilët sëmundja nuk ishte përhapur në nyjat limfatike, përfitonin më shumë nga shtimi i abirateronit.

Ndërsa pacientët me rezultate më të ulëta kishin rrezik më të vogël për përhapjen e kancerit, çka sugjeron se disa prej tyre mund të mos kenë nevojë për trajtim shtesë.

Mbi 27 mijë pacientë në analizë

Studiuesit analizuan të dhënat e 27.607 pacientëve nga praktika e përditshme klinike, si dhe të 401 burrave me kancer të prostatës pa metastaza, të përfshirë në studimin STAMPEDE.

Rezultatet treguan se testi kishte vlerë në parashikimin e rrezikut të përhapjes së sëmundjes.

Te pacientët pa përfshirje të nyjave limfatike, përfitimi absolut nga shtimi i abirateronit në uljen e metastazave të largëta gjatë pesë viteve ishte rreth 10–11 pikë përqindjeje për ata me rezultate të larta ose shumë të larta Decipher, krahasuar me rreth 2 pikë përqindjeje te pacientët me rezultate më të ulëta.

Një hap drejt trajtimit të personalizuar të kancerit

Udhëheqësja e studimit, dr. Sarah Howlett nga Instituti i Kancerit në UCL, theksoi se parandalimi i përhapjes së sëmundjes është vendimtar për burrat me kancer të prostatës me rrezik shumë të lartë.

Sipas saj, rezultatet sugjerojnë se testimi gjenomik mund t’i ndihmojë mjekët të përshtatin trajtimin sipas karakteristikave biologjike të tumorit.

Pacientët me rrezik më të ulët gjenomik mund të shmangin potencialisht trajtime shtesë, ndërsa ata me rrezik më të lartë mund të përfitojnë nga një qasje më intensive.

Megjithatë, studiuesit theksojnë se nevojiten studime të tjera përpara se testi të përdoret në mënyrë rutinore për të vendosur nëse një pacient mund ta shmangë terapinë shtesë.

Kjo do të thotë se rezultatet janë premtuese, por nuk përbëjnë ende bazë të mjaftueshme për ndryshimin e trajtimit pa vlerësim specialistik.

Zbulimi shënon një hap drejt onkologjisë së personalizuar, ku vendimet për trajtimin e kancerit bazohen jo vetëm në fazën e sëmundjes, por edhe në karakteristikat molekulare të tumorit. /Telegrafi/