Në autobus, gjatë një takimi apo kur sapo jeni shtrirë për të fjetur, ngacmimi në fyt mund të shndërrohet në një kollë të pandalshme. Një specialiste e mushkërive shpjegon nëntë mënyra për ta qetësuar dhe një teknikë të thjeshtë që pak njerëz e njohin

Një ngacmim i lehtë në fyt, disa kollitje të njëpasnjëshme dhe ndjesia se nuk mund të ndaleni. Situata bëhet edhe më e pakëndshme kur ndodheni në një ambient të qetë, gjatë një bisede të rëndësishme apo në mes të natës.

Megjithëse shpesh shkakton shqetësim, kolla është mekanizëm natyror mbrojtës, përmes të cilit organizmi largon mukusin, mikroorganizmat dhe substancat irrituese nga rrugët e frymëmarrjes.

Por a mund të ndërpritet një sulm i papritur i kollës?

Pneumologia Rose Paccione, nga Cleveland Clinic, shpjegon për Health Essentials se disa veprime të thjeshta mund ta qetësojnë irritimin, veçanërisht kur bëhet fjalë për kollë të lehtë, të shkaktuar nga virozat ose alergjitë.

1. Xhenxhefili mund ta qetësojë fytin e irrituar

Xhenxhefili përmban përbërës me veti anti-inflamatore dhe mund të ndihmojë në lehtësimin e shqetësimit në fyt.

Mund ta konsumoni si çaj, ta shtoni në supë ose të përtypni një copë të vogël. Megjithatë, nuk ka prova të mjaftueshme se xhenxhefili mund ta ndërpresë menjëherë një sulm kolle.

2. Pastilat me mentol: Ndihmojnë, por mos e teproni

Pastilat për fytin mund të japin lehtësim të përkohshëm, veçanërisht ato që përmbajnë mentol.

Megjithatë, pneumologia paralajmëron se përdorimi i tepërt i mentolit mund ta përkeqësojë kollën te disa persona. Prandaj, respektoni dozimin e rekomanduar në paketim.

3. Një lugë mjaltë para gjumit

Mjalti mund të qetësojë mukozën e irrituar të fytit dhe të zvogëlojë kollitjen gjatë natës.

Një lugë çaji mjaltë para gjumit ose e shtuar në çaj të vakët mund të sjellë lehtësim. Kjo metodë është veçanërisht e dobishme kur kolla pengon gjumin.

Kujdes: Mjalti nuk duhet t’u jepet foshnjave nën një vjeç, për shkak të rrezikut të botulizmit.

foto: varyapigu

4. Lagështia e ajrit mund të bëjë ndryshimin

Ajri i thatë, sidomos gjatë sezonit të ngrohjes, mund ta irritojë më shumë fytin dhe rrugët e frymëmarrjes.

Një lagështues ajri, i pastruar rregullisht, mund të ndihmojë. Edhe një dush i ngrohtë mund të ofrojë lehtësim.

Shmangni thithjen e avullit mbi enë me ujë të valë, sepse ekziston rreziku i djegieve.

5. Ndryshoni pozicionin gjatë gjumit

Nëse kolla përkeqësohet sapo shtriheni, shkak mund të jetë grumbullimi i mukusit në pjesën e pasme të fytit.

Pozicioni horizontal mund të përkeqësojë gjithashtu refluksin gastroezofageal, i cili te disa persona shkakton kollë gjatë natës.

Ngritja e lehtë e pjesës së sipërme të trupit, me jastëk të përshtatshëm, mund të zvogëlojë shqetësimin.

6. Mos e nënvlerësoni ujin

Hidratimi ndihmon në hollimin e sekrecioneve dhe lehtëson nxjerrjen e tyre.

Uji, çajrat e vakët dhe supat mund ta zvogëlojnë ndjesinë e thatësisë në fyt. Pijet shumë të nxehta, përkundrazi, mund ta shtojnë irritimin.

7. Largohuni nga shkaktarët e kollës

Tymi i duhanit, parfumet e forta, produktet e pastrimit, pluhuri dhe ajri i ftohtë janë ndër faktorët që mund të nxisin kollitjen.

Ajrosni rregullisht ambientet, shmangni ekspozimin ndaj tymit dhe mbuloni hundën e gojën me shall kur dilni në ajër të ftohtë.

8. Teknika 30-sekondëshe që mund ta ndërpresë kollën

Kjo është një nga këshillat më interesante të pneumologes Paccione.

Kur ndieni se po fillon një sulm i kollës së thatë, provoni këtë teknikë:

• Vendoseni lehtë dorën mbi gojë.
• Gëlltiteni pështymën një herë.
• Mbajeni frymën për disa sekonda, pa u sforcuar.
• Pastaj merrni frymë ngadalë dhe qetësisht për rreth 30 sekonda.
• Përqendrohuni te frymëmarrja dhe përpiquni t’i rezistoni nxitjes për t’u kollitur.
• Merrni frymë normalisht përmes hundës.
• Përsëriteni nëse ngacmimi rikthehet.

Qëllimi është ndërprerja e ciklit të irritimit dhe kollitjes së përsëritur.

Megjithatë, kjo teknikë nuk duhet përdorur për të shtypur kollën kur keni sekrecione që duhen nxjerrë ose vështirësi në frymëmarrje.

9. Jo çdo kollë trajtohet me të njëjtin ilaç

Kolla e thatë dhe ajo me sekrecione kërkojnë qasje të ndryshme.

Disa preparate zvogëlojnë refleksin e kollës, ndërsa të tjera ndihmojnë në hollimin dhe nxjerrjen e mukusit.

Zgjedhja duhet bërë sipas shkakut dhe llojit të kollës, në konsultim me farmacistin ose mjekun. Kujdes i veçantë nevojitet te fëmijët dhe gjatë përdorimit të preparateve të kombinuara.

Kur kolla nuk duhet trajtuar vetëm në shtëpi?

Nëse kolla zgjat më shumë se tri javë, shoqërohet me gjak në sekrecione, fishkëllimë gjatë frymëmarrjes apo dhimbje në kraharor, nevojitet vlerësim mjekësor.

Vështirësia e rëndë në frymëmarrje, pamundësia për të folur normalisht ose nxirja e buzëve kërkojnë ndihmë të menjëhershme urgjente.

Këshillat e përditshme mund të lehtësojnë simptomat, por ndalimi i kollës nuk do të thotë domosdoshmërisht se është larguar edhe shkaku i saj. /Telegrafi/