Ukraina mund të vazhdojë luftën edhe për shumë muaj, potencialisht për vite, pa paketa të mëdha të reja të ndihmës amerikane.

Megjithatë, humbja e qasjes në inteligjencën amerikane, komunikimet satelitore dhe furnizimet me armë kritike do ta vështirësonte ndjeshëm luftën pothuajse menjëherë.

Sfidë e parë është nëse Evropa dhe Ukraina mund ta financojnë dhe pajisin një mbrojtje afatgjatë. E dyta është nëse ato mund t’i zëvendësojnë kapacitetet që ende mbeten kryesisht nën kontrollin e Shteteve të Bashkuara.

Nuk ekziston një datë e përcaktuar mbi të cilën Ukraina do të shembet automatikisht. Qëndrueshmëria e saj varet nga ajo që Uashingtoni ndërpret, ajo që Evropa ofron, numri i ushtarëve që Kievi mund të mbajë në shërbim dhe presioni që Rusia mund të vazhdojë të ushtrojë.

Çfarë nënkupton në të vërtetë lufta “pa SHBA-në”?

Ndërprerja e granteve të reja amerikane është forma më e kufizuar e ndërprerjes së ndihmës.

Kjo nuk do të thotë domosdoshmërisht ndalimin e dërgesave sipas kontratave të mëparshme, blerjeve evropiane nga prodhuesit amerikanë apo qasjes në shërbimet e inteligjencës dhe komunikimit.

Një tërheqje më e gjerë mund t’i pengonte këto blerje dhe transferime, duke kufizuar njëkohësisht mirëmbajtjen, pjesët rezervë, mbështetjen softuerike dhe municionet precize.

Një shkëputje e plotë do të ndërpriste gjithashtu shkëmbimin e inteligjencës dhe qasjen në kapacitetet e komunikimit ushtarak që kontrollohen nga SHBA-ja.

Ky dallim është i rëndësishëm, sepse një qeveri mund ta zëvendësojë më lehtë një burim financimi sesa një sistem të specializuar për përgjimin e raketave apo një sistem paralajmërimi të bazuar në hapësirë.

Paratë evropiane mund të përdoren për të paguar pajisjet amerikane vetëm nëse Uashingtoni vazhdon të lejojë furnizimin me to.

Prandaj, perspektivat e Ukrainës nuk mund të maten vetëm duke u bazuar në një shifër të vetme të ndihmës amerikane.

Pyetja më e rëndësishme është se cilat kapacitete do të zhdukeshin, sa shpejt do të ndjehej humbja e tyre dhe nëse ekzistojnë alternativa zëvendësuese.

Sa e ka mbuluar Evropa mungesën e financimit?

Administrata Trump ndaloi njoftimin e paketave të mëdha të reja të ndihmës në fillim të vitit 2025.

Një pjesë e pajisjeve të blera gjatë administratës Biden ka vazhduar të mbërrijë në Ukrainë, megjithëse këto dërgesa janë zvogëluar me përfundimin e kontratave, shkruan clashreport.

Sipas të dhënave të Institutit Kiel, të cituara nga CNN, mbështetja kumulative amerikane që nga viti 2022 ka arritur të paktën në 131.5 miliardë dollarë, duke përfshirë ndihmën ushtarake, financiare dhe humanitare.

Vendet dhe institucionet e Bashkimit Evropian kanë kontribuar me të paktën 228.5 miliardë dollarë, ndërsa Mbretëria e Bashkuar dhe Norvegjia kanë ofruar mbështetje shtesë jashtë bllokut.

Këto shifra tregojnë se Ukraina ka edhe mbështetës të tjerë të rëndësishëm. Megjithatë, ato nuk dëshmojnë se çdo funksion ushtarak amerikan është zëvendësuar.

Ndihma buxhetore evropiane ndihmon që shteti ukrainas të vazhdojë funksionimin. Dërgesat evropiane të armëve dhe zgjerimi i industrisë ukrainase të mbrojtjes gjithashtu e zvogëlojnë rëndësinë e granteve të reja amerikane.

Megjithatë, kush paguan për një armë dhe kush e kontrollon mundësinë e furnizimit me të janë dy çështje të ndryshme.

Transferimi i pajisjeve me origjinë amerikane mund të kërkojë ende miratimin e SHBA-së, duke i dhënë Uashingtonit ndikim mbi furnizimet që financohen nga aleatët e tij.

Cilat varësi do të shkaktonin më së pari probleme?

Mbrojtja nga raketat balistike

Raketat përgjuese të sistemit Patriot janë ndër furnizimet amerikane më të vështira për t’u zëvendësuar.

Ukraina është përballur vazhdimisht me mungesa të mëdha, ndërsa Evropa nuk ka alternativa lehtësisht të disponueshme me të njëjtin kapacitet dhe në sasinë e nevojshme.

Mungesa e raketave përgjuese i ekspozon qytetet, infrastrukturën dhe objektivat ushtarake ndaj dëmeve më të mëdha.

Ajo mund të sjellë edhe kosto ekonomike dhe të rrisë presionin ndaj civilëve për t’u larguar nga vendbanimet e tyre, edhe kur trupat vazhdojnë të mbajnë pozicionet mbrojtëse.

“Dërgesat e raketave përgjuese për të na mbrojtur nga raketat balistike ruse vazhdojnë të vonohen”, ka deklaruar presidenti Volodymyr Zelensky.

Prandaj, treguesi kryesor është numri i raketave përgjuese të përdorshme që mbërrijnë, e jo vlera e armëve të premtuara. Financimi shtesë nuk mund ta mbrojë një objektiv nëse raketa e nevojshme nuk ka mbërritur.

Inteligjenca dhe paralajmërimi

Kapacitetet amerikane ndihmojnë në paralajmërimin për raketat dhe në përcaktimin e objektivave. Inteligjenca evropiane mund të ofrojë një pjesë të këtij informacioni, por nuk mund ta riprodhojë shpejt të gjithë kontributin amerikan.

CNN raportoi pretendimet ukrainase se mungesa e paralajmërimeve amerikane i kishte lënë civilët pa njoftimet e zakonshme për sulmet me raketa balistike.

Zyrtarët amerikanë mohuan se kishin kufizuar shkëmbimin e inteligjencës, ndërsa Zelensky më pas deklaroi se bashkëpunimi kishte rifilluar të funksiononte.

Kjo mospajtim nuk lejon një përfundim të qartë lidhur me përgjegjësinë për ndërprerjet e raportuara.

Ai tregon gjithashtu rëndësinë e vazhdimësisë: një shërbim që ndihmon në paralajmërimin dhe përcaktimin e objektivave ka vlerë operative çdo ditë, pavarësisht nëse shpallet apo jo një paketë e re e ndihmës.

Komunikimet satelitore

Ukraina mbështetet shumë në lidhjen e ofruar nga Starlink dhe në shërbimin ushtarak Starshield, të kontrolluar nga SHBA-ja, për komunikime dhe operacione.

Sipas raportimeve ukrainase të cituara nga CNN, kufizimet që ndikuan në përdorimin me shpejtësi të lartë i kanë penguar dronët përgjues dhe misione të tjera.

Megjithatë, këto dy shërbime duhet të dallohen. Starlink-u komercial dhe Starshield-i funksionojnë sipas marrëveshjeve të ndryshme, ndaj kufizimet ndaj njërit nuk ndikojnë automatikisht te tjetri.

Humbja ose kufizimi i tyre mund të pengojë koordinimin dhe pjesë të operacioneve ukrainase me dronë. Një ndërprerje e pjesshme, kufizimi i shpejtësisë dhe mbyllja e plotë në shkallë kombëtare do të kishin pasoja të ndryshme.

Elon Musk ka pretenduar se, pa Starlink-un, “vija e frontit ukrainas do të shembej menjëherë”.

Ky është një pretendim për rëndësinë e shërbimit, jo një afat kohor i dëshmuar për humbjen ushtarake të Ukrainës.

Mirëmbajtja e pajisjeve perëndimore

Edhe aeroplanët dhe sistemet e tjera ushtarake varen nga pjesët rezervë, mirëmbajtja, softuerët dhe municionet e përshtatshme.

Një ndërprerje e furnizimeve mund ta zvogëlojë gradualisht efektivitetin e tyre, ndërsa rezervat shpenzohen dhe pajisjet kanë nevojë për mbështetje teknike.

Dorëzimi i një sistemi ushtarak nuk e përfundon marrëdhënien me furnizuesin. Mbajtja e tij në gjendje pune krijon një varësi të vazhdueshme.

A mund ta mbushin boshllëkun dronët ukrainas dhe fabrikat evropiane?

Ukraina e ka zgjeruar ndjeshëm prodhimin vendas të dronëve, përfshirë sistemet FPV dhe armët me rreze më të gjatë veprimi që përdoren kundër objektivave ruse të energjisë dhe logjistikës.

Kjo përbën një burim të rëndësishëm të kapaciteteve ushtarake, të pavarur nga paketat e reja amerikane të ndihmës.

Dronët ndihmojnë në kompensimin e mungesave në fusha të tjera.

Megjithatë, ata nuk e eliminojnë nevojën për artileri, mbrojtje kundër raketave balistike apo komunikime dhe inteligjencë për mbështetjen e operacioneve.

Edhe prodhimi evropian i municioneve po zgjerohet, ndërsa Ukraina po punon për prodhimin vendas të municioneve 155 milimetra dhe për partneritete industriale.

Këto përpjekje i përmirësojnë mundësitë për të mbajtur një fushatë mbrojtëse afatgjatë.

Kufizimi kryesor është shpejtësia me të cilën kapacitetet e prodhimit shndërrohen në furnizime të përdorshme. Kapacitetet e njoftuara të fabrikave, objektivat e prodhimit për të ardhmen dhe municionet e dorëzuara te njësitë ukrainase përfaqësojnë faza të ndryshme të procesit.

Një mbrojtje e organizuar rreth dronëve, pozicioneve të fortifikuara dhe municioneve evropiane mund të mbetet funksionale për një periudhë të gjatë.

Megjithatë, ajo do të përballej me rreziqe më të mëdha nëse sistemet amerikane të paralajmërimit, raketat përgjuese dhe mbështetja teknike do të zhdukeshin njëkohësisht.

A mund të çojë ndërprerja e plotë e ndihmës në një fitore të shpejtë të Rusisë?

Një tërheqje e plotë amerikane do ta rriste rrezikun e depërtimeve lokale të forcave ruse dhe do ta detyronte Ukrainën të tërhiqej nga disa pozicione.

Megjithatë, kjo nuk do të dëshmonte vetvetiu se Rusia mund t’i shndërronte këto përparime në një fitore të shpejtë përgjatë gjithë frontit.

Rusia ende duhet të sigurojë trupa, pajisje, municione dhe logjistikë për operacionet e saj sulmuese.

Përparimet ruse kanë pasur kosto të larta, ndërsa gjatë periudhave të viteve 2025–2026 fitimet territoriale kanë qenë më të ngadalta dhe humbjet në njerëz e pajisje kanë vazhduar.

Këto kufizime kanë rëndësi. Dobësimi i mbrojtjes ukrainase nuk do të thotë se kapacitetet sulmuese ruse janë të pakufizuara.

Në të njëjtën kohë, ritmi i përparimit në të kaluarën nuk garanton stabilitet në të ardhmen. Disa mungesa që ndodhin njëkohësisht mund ta dobësojnë aftësinë e Ukrainës për të përballuar një humbje lokale të pozicioneve.

Pasojat e mundshme do të shtriheshin edhe përtej ndryshimeve në hartën e frontit.

Dëmet më të mëdha në infrastrukturë, numri më i lartë i viktimave dhe ndërprerja e operacioneve mund ta dobësojnë pozitën e Ukrainës, pa shkaktuar domosdoshmërisht një kolaps të menjëhershëm territorial.

Pse fuqia njerëzore mund të bëhet kufizimi kryesor afatgjatë?

Fabrikat mund ta rrisin prodhimin. Zëvendësimi i ushtarëve të rraskapitur ose të vrarë është një problem tjetër.

Ukraina përballet me nevojën për rekrutim, mungesat e paautorizuara nga shërbimi, presionin demografik dhe konkurrencën për punëtorë në industrinë e mbrojtjes dhe sektorët thelbësorë.

Fuqia njerëzore mund të bëhet kufizimi më serioz afatgjatë për vendin.

Raportimet që u referohen zyrtarëve dhe ligjvënësve ukrainas flasin për qindra mijëra raste të mungesave të paautorizuara. Megjithatë, këto pretendime nuk përcaktojnë saktësisht se sa ushtarë janë aktualisht të padisponueshëm.

Problemi themelor mbetet i njëjtë: Ukraina ka nevojë për personel të mjaftueshëm për të mbajtur pozicionet, për të zëvendësuar humbjet dhe për të ruajtur kapacitetet e forcave të saj me kalimin e kohës. Vetëm dërgesat e armëve nuk mund ta përmbushin këtë nevojë.

Rusia ka një bazë më të madhe të popullsisë, megjithëse humbjet dhe vështirësitë në rekrutim i kushtojnë gjithashtu.

Ekuilibri varet nga aftësia e secilës palë për të mbajtur forca efektive dhe nga madhësia e popullsisë së saj.

Afatet e mëposhtme paraqesin skenarë të kushtëzuar. Ato nuk janë parashikime se kur Ukraina do ta humbiste luftën.

Periudha e menjëhershme

Ndërprerjet e paralajmërimeve dhe komunikimeve mund të ndikojnë në operacione sapo të ndryshojë qasja në këto shërbime. Mungesat e municioneve dhe pjesëve rezervë do të shfaqeshin në varësi të rezervave ekzistuese dhe ritmit të konsumit.

Gjatë një periudhe prej gjashtë deri në 18 muajsh, dërgesat evropiane dhe fuqia e forcave ukrainase do të bëheshin gjithnjë e më vendimtare.

Me furnizime dhe personel të mjaftueshëm, Kievi mund të vazhdojë një luftë mbrojtëse me kosto të larta. Ky interval është një skenar për planifikim, jo një periudhë e garantuar stabiliteti.

Gjatë disa viteve

Evropa do të duhej ta ruante financimin, t’i zgjeronte dërgesat dhe të zhvillonte alternativa për disa nga kapacitetet amerikane.

Ukraina do të duhej të mbështeste si forcat e saj të armatosura, ashtu edhe shoqërinë që i mban ato.

Vlerësimet e mëparshme, sipas të cilave Ukraina mund të përballonte rreth gjashtë muaj pa ndihmën ushtarake amerikane, pasqyronin furnizimet dhe varësitë e asaj kohe.

Zbatimi i së njëjtës shifër në mënyrë të pakufizuar do të shpërfillte ndryshimet në mbështetjen evropiane dhe prodhimin ukrainas.

Po aq çorientuese do të ishte të supozohej se këto përshtatje i kanë eliminuar të gjitha varësitë e mbetura nga SHBA-ja.

Çfarë do të përcaktonte nëse Ukraina mund të vazhdojë luftën?

Pesë zhvillime do të ishin më domethënëse se çdo afat i parashikuar për kolapsin: dërgesat reale të raketave përgjuese; vazhdimësia e qasjes në inteligjencë dhe komunikime satelitore; municionet që mbërrijnë te njësitë ushtarake; rekrutimi dhe mbajtja e personelit; si dhe mbështetja e qëndrueshme buxhetore evropiane.

Aftësia e Rusisë për të vazhduar presionin duhet të vlerësohet paralelisht me këta faktorë. Humbjet e mëdha ruse kanë rëndësi veçanërisht nëse ato kufizojnë numrin e trupave dhe pajisjeve në dispozicion për ofensiva të mëtejshme.

Ekziston edhe një dimension politik. Shenjat e përçarjes mes Uashingtonit dhe Evropës mund ta nxisin Moskën të besojë se vazhdimi i luftës do ta dobësojë përfundimisht mbështetjen për Kievin.

Prandaj, gatishmëria e Evropës për ta vazhduar ndihmën ndikon si në qëndrueshmërinë materiale të Ukrainës, ashtu edhe në pritshmëritë e Rusisë.

Një luftë e zgjatur krijon gjithashtu mundësi që kushtet ushtarake dhe politike të ndryshojnë në të dyja palët.

Max Bergmann, nga Qendra për Studime Strategjike dhe Ndërkombëtare (CSIS), bëri dallimin mes dëmeve që mund të shkaktojë tërheqja amerikane dhe ndikimit të saj në vendosmërinë e Ukrainës.

“Por dyshoj se kjo do ta thyejë vullnetin e Ukrainës për të luftuar”, deklaroi ai.

Vetëm vendosmëria nuk mund të sigurojë raketa përgjuese apo të plotësojë radhët e njësive ushtarake. Megjithatë, humbja e mbështetjes amerikane nuk do ta eliminonte automatikisht aftësinë ose vendimin e Ukrainës për të rezistuar.

Ukraina mund ta vazhdojë luftën për një periudhë të gjatë pa grante të mëdha të reja amerikane, nëse Evropa vazhdon t’i sigurojë para dhe armë.

Por një ndërprerje e plotë e inteligjencës amerikane, qasjes në komunikime dhe furnizimeve ushtarake kritike do ta bënte rezistencën më të kushtueshme dhe më pak efektive brenda një kohe shumë më të shkurtër.

Pasiguria kryesore mbetet se deri në çfarë mase këto humbje do të shndërroheshin në disfata në fushëbetejë, dëme ekonomike dhe presion për arritjen e një marrëveshjeje. /Telegrafi/