Kosova është drejt aplikimit për përfshirje në Zonën e Vetme të Pagesave në Euro (SEPA), pasi me miratimin e ndryshimeve në Ligjin për Parandalimin e Pastrimit të Parave dhe Luftimin e Financimit të Terrorizmit është kompletuar korniza ligjore e nevojshme për këtë proces.
Banka Qendrore e Kosovës (BQK) në një përgjigje për Telegrafin pritet të miratojë rregulloret përkatëse, të përditësojë dokumentacionin teknik dhe procedural dhe më pas të procedojë me aplikimin pranë autoriteteve kompetente evropiane.
Procesi, i nisur me para-aplikimin në fund të vitit 2024, u vonua për shkak të shqyrtimit kushtetues dhe rikthimit të ligjeve, por BQK-ja thotë se gjatë kësaj periudhe ka vazhduar përgatitjet rregullative dhe teknike, në bashkëpunim me bankat dhe institucionet e pagesave.
Sipas vlerësimeve të BQK-së, përfshirja e Kosovës në SEPA pritet të sjellë kursime prej mbi 55 milionë eurosh në vit për qytetarët, bizneset dhe diasporën, kryesisht përmes uljes së kostove të transfereve ndërkufitare.
Pas pranimit, institucionet financiare do të duhet të përfundojnë edhe procedurat e regjistrimit dhe përshtatjes teknike të sistemeve, proces që, bazuar në praktikat rajonale, mund të zgjasë rreth gjashtë muaj.
Kosova drejt SEPA-s, BQK-ja përgatitet të aplikojë pas kompletimit të kornizës ligjore
Kosova po i afrohet fazës së aplikimit për përfshirje në Zonën e Vetme të Pagesave në Euro (SEPA), pasi është kompletuar korniza ligjore e nevojshme për këtë proces. Banka Qendrore e Kosovës (BQK) pritet të përmbyllë hapat e mbetur teknikë dhe rregullativë, përpara se të procedojë me aplikimin pranë autoriteteve kompetente evropiane.
Procesi, i cili ishte paralajmëruar që në fund të vitit 2024, u shoqërua me vonesa për shkak të shqyrtimit kushtetues dhe rikthimit të ligjeve për rishqyrtim. Megjithatë, BQK-ja thotë se gjatë kësaj periudhe ka vazhduar përgatitjet dhe koordinimin me institucionet financiare, në mënyrë që të përshpejtohet zbatimi pas pranimit eventual të Kosovës në SEPA.
Përfshirja në këtë mekanizëm evropian pritet të ketë ndikim të drejtpërdrejtë në kostot e transfereve ndërkufitare, veçanërisht për qytetarët që marrin remitanca nga diaspora dhe bizneset që kryejnë pagesa me partnerë evropianë. Sipas vlerësimeve të BQK-së, kursimet për qytetarët, bizneset dhe diasporën mund të kalojnë 55 milionë euro në vit.
Korniza ligjore e kompletuar, priten hapat e fundit
BQK-ja kishte bërë para-aplikimin për SEPA-n në fund të vitit 2024. Megjithatë, shqyrtimi kushtetues dhe rikthimi i ligjeve pamundësuan vazhdimin e procesit në atë kohë.
Me miratimin e Ligjit për Bankat, Ligjit për Shërbimet e Pagesave dhe, së fundmi, plotësim-ndryshimit të Ligjit për Parandalimin e Pastrimit të Parave dhe Luftimin e Financimit të Terrorizmit, është kompletuar korniza ligjore e nevojshme për vazhdimin e procedurave.
Sipas BQK-së, pas publikimit të ndryshimeve ligjore në Gazetën Zyrtare, do të miratohen rregulloret përkatëse që burojnë nga ky ligj. Më pas, institucioni do të përditësojë dokumentacionin teknik dhe procedural dhe do të procedojë me aplikimin për përfshirjen e Kosovës në shtrirjen gjeografike të SEPA-s.
Aplikimi nuk nënkupton anëtarësim të menjëhershëm
Pas dorëzimit, aplikacioni do t’i nënshtrohet vlerësimit nga autoritetet kompetente evropiane. BQK-ja thekson se procesi kalon nëpër disa nivele dhe mund të kërkojë sqarime apo informacione shtesë, veçanërisht për ndryshimet në legjislacionin evropian që kanë ndodhur pas vitit 2024.
Për këtë arsye, procesi nuk konsiderohet automatik dhe nuk mund të përcaktohet paraprakisht një datë e saktë e pranimit. Përfundimi i tij kërkon koordinim institucional, harmonizim të legjislacionit dhe përmbushje të kërkesave të autoriteteve evropiane.
Pas pranimit, institucionet financiare duhet të përditësojnë sistemet
Pas vendimit për përfshirjen e Kosovës në zonën SEPA, institucionet financiare të licencuara në vend do të duhet të regjistrohen në Këshillin Evropian të Pagesave (EPC), në mënyrë që të mund të realizojnë transfere ndërkufitare përmes këtij sistemi.
Po ashtu, institucionet financiare në vendet pjesëmarrëse të SEPA-s do të duhet të përditësojnë sistemet dhe konfigurimet e tyre për të mundësuar pagesat me Kosovën. Sipas BQK-së, bazuar në praktikat e vendeve të rajonit, kjo fazë teknike dhe operacionale mund të zgjasë rreth gjashtë muaj, varësisht nga përgatitjet e institucioneve përkatëse.
BQK-ja bën të ditur se gjatë periudhës së vonesave ligjore ka vazhduar punën me bankat dhe institucionet e pagesave, me qëllim që aspektet teknike të avancohen paralelisht dhe zbatimi të jetë sa më i shpejtë pas pranimit.
Mbi 55 milionë euro kursime në vit
Përfshirja e Kosovës në SEPA pritet të sjellë kursime prej mbi 55 milionë eurosh në vit për qytetarët, bizneset dhe diasporën, përmes uljes së kostove të pagesave ndërkufitare.
Përfitimet pritet të jenë veçanërisht të rëndësishme për familjet që marrin remitanca nga diaspora, pasi transferimi i mjeteve financiare pritet të bëhet me kosto më të ulët dhe me efikasitet më të madh. Njëkohësisht, bizneset do të mund të përfitojnë nga ulja e kostove të transaksioneve me partnerët e tyre në tregun evropian.
Sipas BQK-së, integrimi në SEPA do të kontribuojë edhe në lehtësimin e tregtisë, përmirësimin e efikasitetit operacional dhe avancimin e integrimit të sistemit financiar të Kosovës me tregun evropian të pagesave. /Telegrafi/
