Më 2 dhe 3 nëntor, ngrirësit e supermarketeve në të gjithë Evropën filluan të kalonin vetë në modalitetin e shkrirjes. Në disa dyqane, sulmuesit e vendosën temperaturën deri në 50°C.

Dyqanet në Gjermani, Itali, Holandë, Belgjikë, Rumani dhe Suedi hodhën mish të prishur dhe ushqim të ngrirë, ndërsa disa “banka gjaku” në Francë u goditën gjithashtu. Edhe Mbretëria e Bashkuar raportoi sulme.
Komisioneri i BE-së për ushqimin dhe bujqësinë, Christophe Hansen, e quajti atë një “përpjekje të qëllimshme për të prishur zinxhirin tonë të furnizimit me ushqim”.
Pothuajse tre javë më vonë, askush nuk ka marrë përgjegjësinë dhe motivi mbetet i paqartë, shkruan Euronews, përcjell Telegrafi.
Një muaj, 16 incidente
Sulmet ndaj frigoriferëve ishin një nga 16 incidentet e hartuara nga DigitalEurope, shoqata tregtare për industrinë e teknologjisë dixhitale të Evropës, me seli në Bruksel, Belgjikë, midis 18 tetorit dhe 18 nëntorit.
Njëmbëdhjetë ishin sulme kibernetike.
Hakerët “morën në duar” sistemet IT të një kompanie energjetike në Norvegji, mbyllën dhomën e urgjencës së një spitali të rrethit në Gjermani dhe vodhën të dhëna nga një ndërtues tunelesh që punonte në të gjithë Danimarkën dhe Gjermaninë.
Në një institucion të paidentifikuar të BE-së, sistemet e burimeve njerëzore, të pagave dhe mjekësore u nxorën jashtë funksionit.
U publikuan të dhënat personale të 18 zyrtarëve të lartë nga Italia, Gjermania dhe Holanda, dhe në email-et e qeverisë rumune u gjet një program keqdashës spiunazhi.
Rreth 100 milionë euro u morën nga një bankë franceze përmes njërit prej furnizuesve të saj, më shumë se 700 llogari klientësh fintech u ekspozuan në Itali dhe një sistem i trashëguar i një grupi danez të transportit detar u bastis për të dhëna.
Pesë incidentet e tjera ishin fizike, duke përfshirë dy komplote sabotimi.
Rreth 80 aeroplanë humbën lidhjen me GPS-in mbi Detin e Veriut, dronët e detyruan Moldavinë të mbyllte hapësirën e saj ajrore dhe kërcënimet e rreme me bomba goditën më shumë se 35 fluturime në të gjithë Evropën.
“Rezistenca nuk është më vetëm një punë e departamentit të IT-së”, ka thënë Cecilia Bonefeld-Dahl, drejtore e përgjithshme e DigitalEurope. “Është politikë sigurie dhe politikë industriale”.
Grupi thotë se lista e tij nuk është shteruese.
Vetëm bandat e programeve për ransomware rendisin dhjetëra viktima evropiane çdo muaj.
Fjalëkalimi është 12345
Vala e nëntorit nuk ishte e para.
Në mesin e tetorit, hakerët morën kontrollin e njësive ftohëse në të paktën 350 supermarkete në Francë – përfshirë dyqanet Carrefour, Monoprix, Intermarché dhe Coopérative U – dhe ndryshuan manualisht temperaturat e tyre.
Agjencia franceze e sigurisë kibernetike deklaroi se këto njësi përdornin softuer nga firma daneze Danfoss, si dhe sisteme nga Copeland dhe Dixell.
Danfoss bëri të ditur se shumë prej tyre kishin arritur në fund të jetëgjatësisë së tyre, nuk merrnin më përditësime sigurie ose funksiononin me “firmware” (softuer bazë) të vjetëruar.
Sistemet ftohëse në supermarkete shpesh lidhen me internetin, duke u mundësuar kontraktorëve t’i monitorojnë dhe t’i riparojnë ato nga distanca.
Firma e sigurisë Forescout zbuloi se pothuajse 13,000 shërbime për kontrollin e ftohjes ishin të qasshme lirisht në internet në 99 vende të ndryshme.
Në nëntor, sulmuesit shfrytëzuan sigurinë e dobët dhe të metat e njohura në sistemin menaxhues AK-SM të Danfoss.
Shumë sisteme përdornin ende kredencialet e paracaktuara nga fabrika, siç janë “Supervisor” dhe “12345”.
George Nott, redaktor teknologjie në revistën e specializuar “The Grocer”, u shpreh se sulmuesit gjetën faqe hyrjeje të pambrojtura dhe shfrytëzuan dobësi për të cilat tashmë ekzistonin rregullime (arnime) sigurie.
Në Suedi, zinxhiri i supermarketeve Coop njoftoi se pajisjet në shtatë dyqanet e prekura ishin të lidhura përmes rrjeteve të vjetra celulare 4G.
Xavier Bellekens, drejtor ekzekutiv i firmës së sigurisë kibernetike Lupovis, theksoi se drejtimi i kontrollorëve përmes rrjeteve VPN do ta kishte eliminuar në masë të madhe rrezikun.
Kush e bëri?
Nga 16 incidentet e regjistruara nga DigitalEurope, për shtatë prej tyre nuk dihet autori.
Për katër incidente, autorësia u mor përsipër nga vetë sulmuesit; për dy të tjera, hetuesit dyshojnë për një aktor specifik, por pa e përmendur atë zyrtarisht; ndërsa vetëm për tre incidente është identifikuar publikisht autori nga ndonjë qeveri ose studiues.
“Kjo është ajo që i bën sulmet hibride efektive: janë të lira, mund të mohohen lehtësisht dhe është e vështirë të gjendet fajtori”, deklaroi grupi.
Sulmet ndaj sistemeve ftohëse tregojnë se sa e ndërlikuar është kjo çështje.
Lupovis bëri të ditur se sistemet e tyre “karrem” regjistruan më shumë se 276 përpjekje nga 91 aktorë të ndryshëm për të testuar kontrollorët Danfoss brenda 10 ditësh; aktiviteti arriti kulmin më 26 tetor dhe pushoi në fund të muajit.
Aktiviteti u gjurmua te shërbimet e “hostimit të paprekshëm”, të ndërtuara për t’i rezistuar rrëzimeve dhe zbatimit të ligjit, disa prej të cilave grupet ruse i kanë përdorur më parë.
Bellekens tha se kjo nuk vërtetoi se Rusia ishte përgjegjëse, por kishte “një model të vogël”.
Koordinimi brenda rreth 24 orëve tregonte një operacion të planifikuar mirë, ndoshta nga një shtet, shtoi ai.
Të tjerët janë më pak të sigurt.
Dan Cimpean, drejtor i Drejtorisë Kombëtare të Sigurisë Kibernetike të Rumanisë, i quajti sulmet “gjysmë-amatore” dhe tha se nuk dyshonte për një aktor shtetëror.
Pas sulmit francez, Ken Munro i firmës britanike Pen Test Partners tha se mund të ishin “fëmijë që luanin me të tjerët”.
Nuk u kërkua asnjë shpërblim, gjë që hetuesit e gjetën të çuditshme: grupet kriminale dhe hakerike zakonisht lëvizin shpejt për të përfituar nga ose për të publikuar një sulm. Agjencitë nuk mund të bien dakord as se si ta quajnë atë.
Belgjika, Italia dhe Estonia e etiketuan atë një sulm kibernetik, Suedia dhe Irlanda një “incident kibernetik”, ndërsa agjencia e sigurisë kibernetike e BE-së ENISA nuk e quajti atë një sulm.
Të njëjtat objektiva, armë të ndryshme
Numri i DigitalEurope sugjeron se vija ndarëse midis sulmeve online dhe offline po zbehet. Në të njëjtin muaj, një prodhues dronësh ushtarakë në Gjermani u godit përmes një përditësimi të rrëmbyer të softuerit, ndërsa një sulm zjarrvënieje ndaj një tjetri në Estoni u pengua.
Grupi gjithashtu numëroi një komplot për të ndezur zjarre pranë një hekurudhe dhe një linje energjie në Gjermani.
“Sulmet dixhitale dhe fizike godasin të njëjtat objektiva”, tha ai. Harta e tij tregon incidentet që shtrihen nga Deti i Veriut deri në Rumani dhe Moldavi.
Gjej, financo, blej
Bonefeld-Dahl dëshiron që Evropa të shkojë më tej.
“Evropa ka nevojë për teknologjinë për të zbuluar, penguar dhe rikuperuar – dhe duhet të GJEJË. FINANCOJË. BLEJË”, shkroi ajo në LinkedIn.
DigitalEurope po u bën thirrje udhëheqësve të BE-së të shpenzojnë të paktën 25% të buxhetit të ardhshëm të BE-së, me vlerë gati 2 trilionë euro, për teknologjitë për të penguar, mbrojtur dhe rikuperuar.
Ai thotë se vetëm 14% aktualisht shkon në dixhital.
“Nuk ka më kohë për të humbur”, shkroi Bonefeld-Dahl, në një mesazh drejtuar kryeministrave të bllokut.
Shifra prej 14% është pjesa dixhitale e shpenzimeve të BE-së për vitet 2021-2025, përfshirë fondin e saj të rimëkëmbjes pas pandemisë, në vend të buxhetit që po negociohet tani.
Dhe si një lob i industrisë, DigitalEurope flet për shumë nga kompanitë që do t’i shisnin Evropës atë teknologji.
Në Bruksel, përgjigjja po merr formë në rishikimin e Aktit të Sigurisë Kibernetike të BE-së, të udhëhequr në Parlamentin Evropian nga eurodeputetja çeke Markéta Gregorová.
Çfarë më pas?
Ekspertët paralajmërojnë se frigoriferët janë vetëm fillimi.
Nott tha se sistemet e ngrohjes, ventilimit dhe ajrit të kondicionuar, etiketat elektronike të rafteve dhe madje edhe robotët e pastrimit të dyshemeve mund të kenë dobësi të ngjashme.
Kumar Sokka, drejtor ekzekutiv i Acre Security, tha se i njëjti lloj kontrolluesi mund të drejtojë dyert, kontrollin e qasjes, kamerat, alarmet dhe sistemet e klimës së ndërtesave.
Organizatat shpesh i lënë ato në dorë të ekipeve të mjediseve në vend që t’i trajtojnë si pjesë të detyrimeve të tyre sipas NIS2, ligjit të BE-së për sigurinë kibernetike, tha ai.
Inteligjenca artificiale mund ta përkeqësojë problemin.
Gianni Cuozzo, themelues dhe drejtor ekzekutiv i Exein, u shpreh se inteligjenca artificiale po shkurton kohën midis zbulimit të një dobësie dhe krijimit të një sulmi; prandaj, pajisjet e lidhura në rrjet duhet të jenë në gjendje të mbrohen vetë ndërsa janë në funksionim.
Javën e ardhshme, në Vilnius të Lituanisë, Bonefeld-Dahl do të diskutojë mbi reagimin e Evropës. Ajo e mbylli postimin e saj me një pyetje: “Cili është objektivi tjetër kritik?”. /Telegrafi/





