Ngjyra ka qenë pjesë e arkitekturës që nga lashtësia, duke u përdorur për të zbukuruar tempuj, ndërtesa publike dhe hapësira të banimit. Sot, arkitektët vazhdojnë ta shfrytëzojnë atë për t’u dhënë ndërtesave identitet, për të krijuar përvoja të veçanta dhe për të transformuar hapësirat e zakonshme në vepra arti.
Projektuesi Adam Nathaniel Furman dhe autorja Kate Mazade, në librin e tyre Chromatic Architecture – The Craft of Colour in Design, sjellin shembuj nga vende të ndryshme të botës, ku ngjyrat luajnë rol thelbësor në pamjen dhe përjetimin e arkitekturës.
1. Tempulli Sri Ranganatha Swamy, Indi
I vendosur në shtetin Tamil Nadu, ky kompleks i madh fetar njihet për portat monumentale të dekoruara me ngjyra të forta dhe figura tredimensionale. Arkitektura e tij pasqyron traditën e gjatë të përdorimit të ngjyrave në tempujt indianë.
Sipas Furman, bollëku i ngjyrave e largon vizitorin nga përditshmëria dhe krijon një përvojë që ndërthur meditimin me ndjenjën e mrekullisë.
2. Palau de la Música Catalana, Barcelonë
E përfunduar në vitin 1908, kjo sallë koncertesh është një prej ndërtesave më të njohura të Barcelonës. E projektuar nga Lluís Domènech i Montaner, ajo ndërthur elemente të Art Nouveau-së me motive të ndryshme historike dhe dekorative.
Mozaikët, kolonat, ndriçuesit dhe detajet e shumta krijojnë një ambient të pasur me ngjyra, duke e bërë ndërtesën të duket si një skenë përrallore.
3. Guardian Building, Detroit
E përfunduar në vitin 1929, Guardian Building njihet si “Katedralja e Financës” dhe konsiderohet një prej shembujve të rëndësishëm të arkitekturës Art Deco.
Arkitekti Wirt C. Rowland përdori miliona tulla me nuanca portokalli dhe elemente terrakote për të krijuar një pamje të veçantë. Brenda ndërtesës, holli kryesor tërheq vëmendjen me tavanin e lartë dhe pllakat dekorative me ngjyra të forta.
4. De Bijenkorf, Eindhoven
E projektuar nga arkitekti italian Gio Ponti dhe e përfunduar në vitin 1969, kjo ndërtesë dallohet për fasadën e saj të gjelbër dhe të ndritshme.
Në vend që të mbetej një strukturë e zakonshme betoni, fasada u shndërrua në një sipërfaqe dekorative që i jep ndërtesës identitet të veçantë dhe e bën atë një shembull të arkitekturës moderne me ngjyra.
5. Reversible Destiny Lofts, Tokio
Ky kompleks banimi, i përfunduar në vitin 2005, sfidon konceptin tradicional të apartamenteve. I projektuar nga Shusaku Arakawa dhe Madeline Gins, ai përbëhet nga nëntë njësi me forma gjeometrike dhe ngjyra të pazakonta.
Cilindrat, kubet, sferat dhe dyshemetë e valëzuara krijojnë hapësira që synojnë të stimulojnë banorët fizikisht dhe mendërisht, duke e bërë përvojën e banimit krejtësisht ndryshe nga ajo në ndërtesat e zakonshme.
6. Impianti i djegies së mbetjeve Maishima, Osaka
Një impiant për përpunimin e mbetjeve në Osaka të Japonisë duket më shumë si një kështjellë fantastike sesa si një objekt industrial.
I projektuar nga artisti dhe arkitekti austriak Friedensreich Hundertwasser, kompleksi karakterizohet nga ngjyrat e forta, vijat e kuqe dhe të verdha dhe format e rrumbullakosura.
Hundertwasser kundërshtonte uniformitetin e arkitekturës moderne dhe synonte të krijonte ndërtesa me karakter të veçantë. Ky projekt është një shembull i qartë se si edhe një objekt industrial mund të shndërrohet në një strukturë artistike.
7. Biblioteka Qendrore e Leganés, Spanjë
E përfunduar në vitin 2019, biblioteka dhe arkivi bashkiak në Leganés, pranë Madridit, dallon për fasadën e rrumbullakosur dhe pllakat qeramike me ngjyra pastel.
Pamja e ndërtesës synon të pasqyrojë shumëllojshmërinë e librave që gjenden brenda saj, ndërsa i jep zonës një pikë të re referimi kulturore.
Ndërveprimi i dritës me sipërfaqet qeramike krijon ndryshime të buta në ngjyra dhe teksturë gjatë ditës.
8. Croydon Colonnade, Londër
E përfunduar në vitin 2023, Croydon Colonnade është një hapësirë këmbësorësh rreth 50 metra e gjatë, e përbërë nga 16 kolona të mëdha dhe dy mure.
Projektuar nga Adam Nathaniel Furman, struktura është e mbuluar me mijëra pllaka porcelani të punuara me dorë. Ngjyrat kalojnë gradualisht nga bluja e thellë në pjesën e poshtme drejt së bardhës krem në pjesën e sipërme.
Projekti synon ta shndërrojë një hapësirë publike në një përvojë vizuale dhe shqisore për këmbësorët.
Këta shembuj tregojnë se ngjyra në arkitekturë nuk shërben vetëm si zbukurim. Ajo mund të krijojë identitet, të ndryshojë mënyrën se si perceptohet një hapësirë dhe t’u japë edhe ndërtesave më të zakonshme një karakter të veçantë.
Sinjali – aty ku e vërteta flet para lajmit!
Burimi: Sinjali
