Zyrtarët britanikë dhe ata të Bashkimit Evropian pritet të diskutojnë mundësitë për të ardhmen e marrëdhënieve mes Londrës dhe Brukselit, përfshirë edhe çështjen e lëvizjes së lirë të qytetarëve.
Këtë e ka konfirmuar sekretari britanik për Biznesin, Jonathan Reynolds, në një intervistë për BBC-në, ndërsa bisedimet pritet të nisin përpara samitit BE–Britani, që do të mbahet më 20 nëntor, transmeton Telegrafi.
Megjithatë, zyra e kryeministrit britanik, Downing Street, ka theksuar se fokusi aktual i qeverisë mbetet arritja e marrëveshjeve të reja në fusha konkrete, si tregtia e ushqimeve dhe pijet, si dhe lëvizshmëria e të rinjve. Reynolds tha se nuk janë bërë “asnjë supozim” lidhur me formën që mund të marrë marrëdhënia afatgjatë e Britanisë me Bashkimin Evropian.
Duke folur për programin “Today” të BBC Radio 4, Reynolds shpjegoi se diskutimet përpara samitit përqendrohen te ushqimet dhe pijet, energjia elektrike dhe tregtimi i emetimeve.
Ai shtoi se ndryshimet e politikave në BE mund të ndikojnë edhe në Britani dhe se vendi duhet të ketë sa më pak pasiguri për mënyrën se si do të zhvillohet marrëdhënia me Brukselin në të ardhmen.
I pyetur drejtpërdrejt nëse zyrtarët britanikë po diskutojnë me BE-në për lëvizjen e lirë, Reynolds tha se palët do të shqyrtojnë mundësitë e ardhshme për marrëdhëniet e tyre, por këmbënguli se vëmendja e menjëhershme duhet të jetë te samiti dhe përmirësimet konkrete që mund të arrihen.
Një zëdhënës i qeverisë britanike sqaroi se aktualisht nuk ka diskutime për rikthimin e lëvizjes së lirë. Sipas tij, puna me BE-në po zhvillohet në fushat e dakorduara për samitin dhe brenda kufijve të përcaktuar në programin zgjedhor të Partisë Laburiste të vitit 2024.
Lëvizja e lirë u mundëson qytetarëve të BE-së të udhëtojnë, të jetojnë, të studiojnë dhe të punojnë në cilindo shtet anëtar. Ajo është një nga kushtet e pjesëmarrjes në tregun e vetëm evropian, ku mallrat, shërbimet dhe njerëzit lëvizin lirshëm, ndërsa vendet zbatojnë edhe shumë rregulla dhe standarde të përbashkëta.
Debati është nxitur nga deklaratat e Andy Burnhamit, kryetarit të bashkisë së Mançesterit, i cili ka kërkuar një “diskutim të sinqertë” për mundësinë e rikthimit të lëvizjes së lirë mes Britanisë dhe BE-së.
Burnham është treguar më i gatshëm se paraardhësi i tij politik, kryeministri Keir Starmer, për të hapur publikisht debatin mbi Brexit-in, çështje që ka shkaktuar ndarje të thella në shoqërinë britanike.
Brenda Partisë Laburiste, disa zëra kanë kërkuar një qasje më ambicioze ndaj marrëdhënieve me BE-në. Ekziston gjithashtu bindja se komentet e Burnhamit mund të gjejnë mbështetje te votuesit që po shqyrtojnë mundësinë e votimit për Liberal Demokratët ose të Gjelbrit.
Megjithatë, një pjesë e deputetëve laburistë janë të shqetësuar se hapja e këtij debati mund t’u kushtojë mbështetje në zonat elektorale ku Brexit-i gëzon përkrahje të konsiderueshme dhe ku partia Reform UK është konkurruese.
Deputetja laburiste Melanie Onn, e cila përfaqëson zonën Great Grimsby dhe Cleethorpes, ku në referendumin e vitit 2016 shumica votoi për largimin nga BE-ja, paralajmëroi se diskutimet për ndryshime përtej programit zgjedhor të vitit 2024 mund të dëmtojnë besimin e votuesve.
“Unë nuk mendoj se plagët janë shëruar për shumë njerëz në vend, prandaj mendoj se ky është një diskutim i panevojshëm për t’u bërë në këtë moment”, tha ajo për BBC-në.
Onn, e cila e humbi mandatin në vitin 2019 përballë konservatorëve, por e rifitoi atë në zgjedhjet e vitit 2024, theksoi se besimi fitohet me vështirësi dhe mund të humbet lehtë, ndaj kërkoi kujdes të madh për këtë çështje.
Edhe lideri i Reform UK, Nigel Farage, e kritikoi nismën e Burnhamit. Në një intervistë për BBC Breakfast, ai deklaroi se Burnham nuk ka mandat për të negociuar me Brukselin dhe kërkoi që kryeministri t’ia paraqesë publikut idetë e tij përmes zgjedhjeve të përgjithshme.
Të hënën, Burnham la të hapur mundësinë e një referendumi për lëvizjen e lirë me BE-në. Starmer kishte shkaktuar paqartësi kur u tha mediave se nuk do ta rikthente lëvizjen e lirë pa një referendum, por Downing Street sqaroi më vonë se ende nuk është marrë asnjë vendim nëse do të nevojitej një votim publik. /Telegrafi/
Ministrja e Strehimit, Angela Rayner, kishte deklaruar më herët për BBC-në se asnjë mundësi për marrëdhëniet e ardhshme të Britanisë me BE-në nuk duhet të përjashtohet paraprakisht.
Megjithatë, Burnham ka përcaktuar edhe disa kufij të qartë për qëndrimin e tij. Në një intervistë për Sunday Times, ai tha se nuk do ta mbështeste anëtarësimin e Britanisë në eurozonë apo në zonën Shengen, e cila mundëson udhëtimin pa kontrolle të zakonshme kufitare mes vendeve pjesëmarrëse.
Fakti që Starmer nuk e ka përjashtuar në mënyrë të ngjashme mundësinë e rikthimit të lëvizjes së lirë po interpretohet në qarqet politike në Westminster si shenjë se kjo çështje mund të jetë një nga opsionet që qeveria është e gatshme ta shqyrtojë në të ardhmen. Megjithatë, deri tani, qeveria këmbëngul se nuk ka marrë vendim për ndryshimin e politikës së saj dhe se prioritet mbeten marrëveshjet konkrete që synohen të arrihen në samitin e nëntorit.
Sipas qëndrimit të shpallur nga Starmer, çdo ndryshim i madh në marrëdhëniet mes Britanisë dhe BE-së do të kërkonte një mandat të ri nga votuesit në zgjedhjet e përgjithshme, të cilat duhet të mbahen jo më vonë se viti 2029. Për kohëzgjatjen e këtij sesioni parlamentar, qeveria ka premtuar të respektojë vijat e kuqe të manifestit laburist të vitit 2024, që përjashtojnë rikthimin te lëvizja e lirë, tregu i vetëm evropian dhe bashkimi doganor. /Telegrafi/
