Pse foshnjat fillojnë të zgjohen më shpesh natën? Shkencëtarët kanë një shpjegim interesant

Pse foshnjat fillojnë të zgjohen më shpesh natën? Shkencëtarët kanë një shpjegim interesant

Pse foshnjat fillojnë të zgjohen më shpesh natën? Shkencëtarët kanë një shpjegim interesant

Prindërit që kanë vënë re se foshnjat e tyre zgjohen papritur më shpesh gjatë natës, edhe pse kanë pasur një model gjumi mjaft të rregullt, mund të kenë vënë re diçka që lidhet me zhvillimin e tyre.

Sponsor 3M Express

Hulumtimet e reja sugjerojnë se ndryshimet në gjumë mund të ndodhin pikërisht gjatë periudhave kur foshnjat po mësojnë aftësi të reja, të tilla si zvarritja, ecja dhe të folurit.

Studimi, i botuar në revistën Developmental Psychobiology, shqyrtoi lidhjen midis gjumit dhe zhvillimit të aftësive të reja gjatë vitit të parë të jetës. Shkencëtarët Mali Waugh dhe Sarah E. Berger analizuan të dhënat e mbledhura nga më shumë se 200 foshnje të moshës pesë deri në 12 muaj.

Prindërit monitoruan modelet e gjumit të foshnjave të tyre duke përdorur pajisje të posaçme, ndërkohë që vunë re edhe kur fëmijët e tyre filluan të tregonin aftësi të reja. Studiuesit më pas krahasuan të dhënat e gjumit me periudhat në të cilat ndodhën disa momente zhvillimore.

Zgjimet më të shpeshta shoqërohen me përvetësimin e aftësive të reja

Rezultatet treguan se ndryshimet në gjumë shpesh përkonin me zhvillimin e aftësive të reja. Kjo vlente për aftësitë motorike, siç janë përpjekjet e para për zvarritje dhe ecje, por edhe për zhvillimin e të folurit.

Ndër ndryshimet e vëzhguara ishin gumëzhitja, belbëzimi, krijimi i kombinimeve të reja tingujsh, shqiptimi i fjalëve të para dhe emërtimi i objekteve. Me fjalë të tjera, periudhat në të cilat foshnjat po fitojnë intensivisht aftësi të reja mund të shoqërohen edhe me netë më të trazuara.

Është interesante se ndryshimet më të theksuara në gjumë u vunë re në periudhën nga një javë para deri në një javë pas shfaqjes së një aftësie të re. Kjo sugjeron që modelet e gjumit mund të ndryshojnë edhe para se prindërit të vënë re se foshnja e tyre ka zotëruar një aftësi të re.

Çfarë ndodh në trurin e një foshnje gjatë gjumit?

Shkencëtarët besojnë se këto ndryshime mund të lidhen me proceset intensive që ndodhin në tru gjatë zhvillimit. Konkretisht, gjumi nuk është vetëm një mjet pushimi, por është gjithashtu i rëndësishëm për përpunimin e informacionit dhe konsolidimin e njohurive dhe aftësive të reja.

Gjatë gjumit, truri përpunon përvojat dhe informacionin e mbledhur gjatë ditës, të cilat mund të kontribuojnë në zhvillimin e aftësive motorike dhe gjuhësore. Edhe pse lidhja midis gjumit dhe përvetësimit të aftësive motorike ka qenë tashmë objekt i hulumtimeve të mëparshme, ky studim sjell gjithashtu njohuri të reja mbi lidhjen e mundshme midis gjumit dhe zhvillimit të të folurit tek foshnjat.

Megjithatë, studiuesit paralajmërojnë se ende nuk është e mundur të shpjegohet me siguri pse ndodhin këto ndryshime. Studimi gjeti një lidhje midis fitimit të aftësive të reja dhe ndryshimeve në gjumë, por nuk vërtetoi se zhvillimi i një aftësie shkakton drejtpërdrejt zgjime më të shpeshta.

Lexo edhe

Marta Kos i kërkoi falje Kurtit për këngën nacionaliste serbe të interpretuar në KE

Marta Kos i kërkoi falje Kurtit për këngën nacionaliste serbe të interpretuar në KE

Superkompjuteri zbulon gjasat e Kosovës dhe Shqipërisë për kualifikim në “Euro 2028”

Superkompjuteri zbulon gjasat e Kosovës dhe Shqipërisë për kualifikim në “Euro 2028”

Prokuroria jep detaje për vrasjen në Suharekë: Sylë Daka u qëllua në prani të vajzës dhe gruas

Prokuroria jep detaje për vrasjen në Suharekë: Sylë Daka u qëllua në prani të vajzës dhe gruas

Pse foshnjat fillojnë të zgjohen më shpesh natën? Shkencëtarët kanë një shpjegim interesant | Momenti